banner
 Start   Aktualności   Dokumenty
 Brzask
 Galeria
 Świat
 Historia
 Forum
 Kontakt
 Linki 
Gwarancje bezpieczeństwa socjalnego
i pomocy na Kubie


Zabezpieczenia społeczne na Kubie są prawem przesługującym bez względu na rasę, płeć, wyznanie religijne lub poglądy polityczne jednostki.

Do 1959 roku przeważająca większość Kubańczyków żyła w niepewnych warunkach całkowitego braku ochrony socjalnej bez dostępu do służby zdrowia, edukacji, świadczeń emerytalnych i rentowych.

System ubezpieczeń społecznych w 1958 roku znajdował się w zapaści, w stanie deficytu, ze względu na korupcję i defraudacje rządzącego reżimu. Sytuacja finansowa większości funduszy ubezpieczeniowych była tragiczna. Pomoc społeczna  ograniczona była do prywatnych instytucji charytatywnych i kilku instytucji państwowych, obejmujących swoim zasięgiem tylko niewielką część ludności, głównie w Hawanie.

W 1959 roku rewolucyjne władze rozpoczęły przekształcanie ubezpieczeń społecznych, projektując pakiet środków, których celem była pomoc finansowa dla istniejących instytucji w celu zagwarantowania ich funkcjonowania.
Dziś zabezpieczenia społeczne są całościowym systemem bezpieczeństwa w miejscu pracy, zatrudnienia, zarobków, warunków pracy i szkoleń oraz wyżywienia, aktywności fizycznej, indywidualnego rozwoju i czynnego udziału wszystkich obywateli, w tym emerytów. Głównym wskaźnikiem tego jest objęcie systemem wszystkich pracowników, ich rodzin i potrzebujących.

Zabezpieczenia społeczne obejmują ryzyko choroby, wypadków losowych, wypadków przy pracy, chorób zawodowych, macierzyństwa, niepełnosprawności, starości i śmierci. Pomoc społeczna chroni potrzebujące rodziny i osoby w formie subsydiów. Beneficjenci otrzymują pieniądze, usługi i pomoc.

Ponadto obok wspomnianych korzyści istnieją również programy społeczne dla najsłabszych grup ludności takich jak niepełnosprawni, samotni ludzie starsi i inni. Celem tych programów jest zabezpieczenie społecznych i ekonomicznych potrzeb tych ludzi.

Kubański system zabezpieczeń społecznych chroni 1 438 295 osób poprzez zabezpieczenia i 331 681 poprzez pomoc społeczną; na pokrycie jego kosztów w roku 2004 z budżetu państwa zostało przeznaczonych  2 739 000 peso.
Ponad 15 tysięcy pracowników społecznych z całego kraju bierze udział w tym szlachetnym zadaniu. Odpowiadają oni za opiekę nad samotnymi osobami starszymi, niepełnosprawnymi itp.

1. Opieka nad ludźmi starszymi
Kuba nie jest wyjątkiem od procesów demograficznych starzenia się ludności świata. Całkowita liczba ludności Kuby to ponad 11,2 mln osób. Jest to jedna z najstarszych populacji w Ameryce Łacińskiej, mająca ponad 1,5 mln osób powyżej 60 roku życia. Spodziewany jest wzrost tego wskaźnika w następnych latach. Oczekuje się, liczba ludności Kuby powyżej 60 roku życia do roku 2050 wzrośnie do 2,5 mln, co będzie stanowić 25% populacji.
Służba zdrowia dla ludzi starszych na Kubie opiera się na podstawowych zasadach powszechności, bezpłatności i dostępności. Ministerstwo Zdrowia prowadzi Program Opieki nad Osobami Starszymi, w którym współpracuje z Wielodyscyplinarnymi Zespołami Opieki Geriatrycznej, które są elementami Programu Lekarzy Rodzinnych. Podobnie oddziały geriatrii i gerontologii zaczynają działać i funkcjonować we wszystkich szpitalach i przychodniach.

2. Opieka nad niepełnosprawnymi
Rząd kubański gwarantuje niepełnosprawnym prawa człowieka opierając się na zasadzie równych praw dla każdego.
Od roku 1959 wdrażane są konkretne formy działań na rzecz niepełnosprawnych. Niedawno (1995) rozpoczęto Plan Działania na rzecz Opieki nad Niepełnosprawnymi, w celu zapewnienia koordynacji kwestii związanych z zatrudnieniem, dostępnością, zdrowiem, wykształceniem, szkoleniem oraz wykorzystaniem informacji i technologii komunikacyjnych.

Kuba rozwinęła nowe usługi społeczne takie jak Pracownik Domowy, usługi żywnościowe i pomoc dla matek dzieci z poważną niepełnosprawnością, wykorzystanie komputerów i innych programów audiowizualnych, postępującą eliminację barier architektonicznych, program technik pomocy protetycznej, system napisów w najważniejszych programach telewizyjnych (system braile'a w bibliotekach i specjalistyczne telefony dotykowe dla niewidomych i niesłyszących itp.

W roku 2002 rząd Kuby rozpoczął narodowe badania kliniczne, psychologiczne, pedagogiczne i społeczne dotyczące niepełnosprawnych. Pozwoliły one poznać ich warunki życia i stan zdrowia, ocenić politykę i dostosować ją do sytuacji, wprowadzić nowe programy i badania w celu poprawienia jakości zycia i pełnej społecznej integracji tych Kubańczyków.
Istnieje program zatrudnienia niepełnosprawnych (PROEMDIS). Ich integrację w życie społeczne uczynił on łatwiejszą. Obecnie istnieje pilny program tworzenia miejsc pracy dla 75113 osób niepełnosprawnych.

Jeśli chodzi o nowe praw, należy wspomnieć Dekret nr 234 z 2003 roku dotyczący urlopu macierzyńskiego dla kobiet. Prawo to zwiększa zakres uprawnień i korzyści płynących z tego urlopu, rozszerzonego do czasu gdy dziecko osiąga wiek trzech lat w przypadku matek dzieci niepełnosprawnych. Matka ma wówczas prawo powrotu do pracy po upłynięciu urlopu.

Tłumaczenie Beata Karoń