21.12.1879 – Urodził się Józef Stalin

Józef Wissarionowicz Stalin był wiernym uczniem i najbliższym współbojownikiem Lenina, kontynuatorem nauki i dzieła Marksa, Engelsa i Lenina, wielkim wodzem i nauczycielem Partii Komunistycznej i narodu radzieckiego.

Stalin urodził się 21 grudnia 1879 roku w mieście Gori w guberni tyfliskiej. Ojciec jego był z pochodzenia chłopem, z zawodu szewcem, a następnie robotnikiem w fabryce obuwia w Tyflisie. Jesienią 1888 r. Stalin wstąpił w Gori do szkoły przygotowującej do seminarium duchownego; po jej ukończeniu (w 1894 r.) wstąpił do seminarium duchownego w Tyflisie. Do ruchu rewolucyjnego Stalin przystąpił mając lat 15, nawiązawszy kontakt z podziemnymi grupami marksistów rosyjskich na Zakaukaziu. W 1898 roku został członkiem tyfliskiej organizacji SDPRR. W grupie „Mesame-dasi” - pierwszej socjaldemokratycznej organizacji gruzińskiej – Stalin wraz z W. Z. Kecchowelim i A. G. Cułukidzem utworzyli kierownicze jądro mniejszości marksistowskiej i przeciwstawili się oportunistycznej większości tej organizacji. Już w owym czasie krąg teoretycznych zainteresowań Stalina jest niezmiernie szeroki. W okresie tym Stalin prowadzi intensywną pracę propagandową w kółkach robotniczych. Za propagandę marksizmu zostaje w 1899 r. wydalony z seminarium. Stalin występuje jako gorący zwolennik leninowskiej „Iskry”. Z inicjatywy Stalina i Kecchowelego zaczęła w 1901 r. wychodzić pierwsza nielegalna socjaldemokratyczna gazeta gruzińska o kierunku leninowsko-iskrowskim „Brdzoła” („Walka”) - najlepsze pismo marksistowskie po „Iskrze”. W numerze 2-3 „Brdzoły” ukazał się mający doniosłe znaczenie artykuł Stalina „Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji i jej najbliższe zadania”, w którym demaskuje on „ekonomistów” jako obrońców caratu, wzywa robotników, by wnieśli do walki o swe wyzwolenie wielką energię, albowiem „jedynie w walce o wielkie cele rodzi się wielka energia”. W tej pracy Stalina podkreślona została konieczność połączenia naukowego socjalizmu z żywiołowym ruchem robotniczym i wytknięte zostało zadanie zorganizowania samodzielnej partii politycznej proletariatu.

W 1901 r. Stalin został wybrany do Tyfliskiego Komitetu SDPRR. Na polecenie Komitetu Tyfliskiego Stalin udał się do Batumu, gdzie nawiązał kontakty z przodującymi robotnikami, pozakładał kółka, szereg kółek prowadził osobiście, zorganizował nielegalną drukarnię, pisywał odezwy, kierował strajkami w zakładach batumskich, 9 marca 1902 r. zorganizował słynną demonstrację polityczną robotników batumskich. 5 kwietnia 1902 r. Stalin został aresztowany i osadzony w więzieniu batumskim. Jesienią 1903 r. Stalina zesłano na trzy lata do Syberii wschodniej, do wsi Nowa Uda w guberni irkuckiej. Ani w więzieniu ani na zesłaniu Stalin nie przerywał działalności rewolucyjnej. Dowiedziawszy się w więzieniu o rozbieżnościach między bolszewikami a mieńszewikami, Stalin opowiedział się stanowczo za bolszewikami. Na zesłaniu w roku 1903 Stalin otrzymał list od Lenina, co było początkiem ich znajomości. Po ucieczce z zesłania (5 stycznia 1904 r.) Stalin prowadził rewolucyjną działalność na Zakaukaziu, bronił leninowskich idei stworzenia marksistowskiej partii nowego typu, prowadził zaciętą walkę z mieńszewikami i ugodowcami. W grudniu 1904 r. Stalin kierował olbrzymim strajkiem robotników Baku, który był „niby błyskawica przed wielką rewolucyjną burzą” (Historia WKP(b). Krótki kurs). Jednocześnie Stalin prowadzi energiczną działalność publicystyczną całkowicie zgodną z kierunkiem Lenina, organizuje walkę o zwołanie III Zjazdu Partii. W listach i szeregu prac - „Klasa proletariuszy i partia proletariuszy”, „O rozbieżnościach partyjnych słów kilka” i „Odpowiedź pismu Socjał-Demokrat” - Stalin występuje w obronie leninowskich ideologicznych i organizacyjnych zasad partii nowego typu. O artykule „Odpowiedź pismu Socjał-Demokrat” Lenin pisał, że artykuł ten znakomicie ujmuje kwestię słynnego „wniesienia świadomości z zewnątrz”. W artykule „Jak pojmuje socjaldemokracja kwestię narodową?” Stalin występuje jako teoretyk w kwestii narodowej, po mistrzowsku władający marksistowską metodą dialektyczną.

W latach pierwszej rewolucji rosyjskiej (1905-1907) Stalin stał na czele walki bolszewików zakaukaskich z mieńszewikami, eserowcami i drobnomieszczańskimi partiami nacjonalistycznymi w obronie leninowskiej strategii i taktyki w rewolucji. W grudniu 1905 r. Stalin był delegatem bolszewików zakaukaskich na I Ogólnorosyjską Konferencję Bolszewicką w Tammerforsie (Finlandia). Tu nastąpiło pierwsze osobiste spotkanie Stalina z Leninem. W szeregu artykułów z 1905 r., w szczególności w artykułach „Powstanie zbrojne a nasza taktyka”, „Reakcja wzmaga się” i in., Stalin dowodzi konieczności zbrojnego powstania. Artykuły te, podobnie jak „Notatki delegata”, napisane po powrocie z V (Londyńskiego) Zjazdu zawierają obronę pozycji taktycznych bolszewizmu. W latach 1906-1907 wydane zostały pod wspólnym tytułem „Anarchizm czy socjalizm?” artykuły Stalina poświęcone obronie i rozwinięciu światopoglądu partii marksistowskiej – materializmu dialektycznego i historycznego.

W latach reakcji, która nastąpiła po zdławieniu rewolucji 1905-1907 r., Stalin rozwinął olbrzymią działalność związaną z budowaniem i umacnianiem nielegalnej partii rewolucyjnej i przygotowaniem nowego przypływu ruchu rewolucyjnego. Ośrodkiem działalności Stalina było w tym okresie Baku. To tutaj Stalin organizował z powodzeniem walkę o pozyskanie mas robotniczych dla bolszewizmu i o wyparcie mieńszewików z dzielnic robotniczych. 25 marca 1908 r. Stalin został aresztowany i po ośmiu miesiącach przebywania w więzieniu zesłany na dwa lata do guberni wołogdzkiej, do Solwyczegodska. 24 czerwca 1909 r. Stalin zbiegł z zesłania i powrócił do Baku, by kontynuować pracę konspiracyjną. 23 marca 1910 r. Stalin został ponownie aresztowany i po pół roku więzienia zesłany do Solwyczegodska. 6 września 1911 r. Stalin wyjechał nielegalnie do Petersburga, gdzie prowadził pracę na odcinku zespalania i umacniania organizacji bolszewickich. 9 września 1911 r. Stalin został aresztowany i 14 grudnia zesłany do Wołogdy. W 1912 r. Praska Konferencja Partyjna, która wyrzuciła z partii mieńszewików i oficjalnie proklamowała samodzielne istnienie partii bolszewickiej, zaocznie wybrała Stalina na członka KC. Konferencja powołała krajowe biuro KC i na wniosek Lenina wybrała na jego kierownika Józefa Stalina. 29 lutego 1912 r. Stalin uciekł z zesłania wołogdzkiego. Na zlecenie Komitetu Centralnego objechał najważniejsze okręgi Rosji, napisał odezwę „Niech żyje Pierwszy Maja!”, kierował gazetą „Zwiezda” („Gwiazda”). Pod kierunkiem Stalina 22 kwietnia (5 maja wg kalendarza gregoriańskiego) przygotowano pierwszy numer gazety „Prawda”, którą założono z inicjatywy robotników petersburskich. Ale żywą działalność Stalina przerywa jego aresztowanie 22 kwietnia 1912 r. Przez kilka miesięcy Stalin przebywał w więzieniu, po czym zesłano go na trzy lata do Kraju Narymskiego. 1 września 1912 r. zbiegł z zesłania do Petersburga, gdzie redagował „Prawdę”, kierował działalnością bolszewików w kampanii wyborczej do IV Dumy Państwowej, występował na zebraniach robotniczych. Napisany przez Stalina słynny „Nakaz robotników petersburskich dla swego posła robotniczego” został wysoko oceniony przez Lenina.

W latach 1912-1913 Stalin napisał pracę „Marksizm a kwestia narodowa”. Lenin pisał, że w teoretycznej literaturze marksistowskiej poświęconej kwestii narodowej „na pierwsze miejsce wysuwa się artykuł Stalina” (t. 19, str. 560). 23 lutego 1913 r. Stalin został znów aresztowany i zesłany na cztery lata do Kraju Turuchańskiego. Na tym najcięższym dalekim zesłaniu Stalin stał na leninowskim internacjonalistycznym stanowisku w kwestiach wojny, pokoju, rewolucji. W grudniu 1916 r. Stalin został wysłany etapem do Krasnojarska, a następnie do Aczyńska. Tam doszła go wiadomość o rewolucji lutowej. W marcu 1917 r. Stalin wyjechał z Aczyńska do Piotrogrodu. Po powrocie Lenina z emigracji Stalin kierował razem z nim walką bolszewików w nowym etapie historycznym. Na Konferencji Kwietniowej Lenin wytyczył kierunek walki o przerośnięcie rewolucji burżuazyjno-demokratycznej w rewolucję socjalistyczną. Wraz z Leninem Stalin prowadził walkę ze zdradzieckim stanowiskiem Kamieniewa, Rykowa i innych. W maju 1917 r. Stalin został obrany członkiem ukonstytuowanego wówczas Biura Politycznego KC. Od tego czasu, był wybierany na to stanowisko niezmiennie. VI Zjazd partii bolszewickiej postawił przed partią zadanie dokonania powstania zbrojnego, rewolucji socjalistycznej. Na tym Zjeździe Stalin kategorycznie przeciwstawił się Kamieniewowi, Rykowowi i Trockiemu, którzy wysunęli zdradziecki wniosek, żeby Lenin stawił się... na sąd kontrrewolucji. VI Zjazd również wypowiedział się przeciwko temu wnioskowi. Dzięki temu życie Lenina zostało uratowane. Na zjeździe tym Stalin dał odprawę trockistom, którzy wysunęli kontrrewolucyjną tezę o niemożliwości zwycięstwa socjalizmu w Rosji. Na posiedzeniu KC partii w dniu 16 października Stalin wystąpiwszy w obronie zaproponowanej przez Lenina rezolucji o powstaniu zbrojnym, wykazał, że kapitulanckie, zdradzieckie wnioski Zinowjewa i Kamieniewa są wodą na młyn kontrrewolucji. Na tym posiedzeniu Komitet Centralny wybrał Ośrodek Partyjny do kierowania powstaniem. Na czele ośrodka stanął Stalin. Ów ośrodek był kierowniczym trzonem Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego przy Radzie Piotrogrodzkiej.

Po zwycięstwie rewolucji Stalin wszedł do pierwszej Rady Komisarzy Ludowych, na której czele stał Lenin. Od pierwszych dni istnienia Rządu Radzieckiego Stalin znajdował się na najbardziej odpowiedzialnych placówkach pracy państwowej. W pierwszej Radzie Komisarzy Ludowych zajmował stanowisko komisarza ludowego do spraw narodowościowych, a począwszy od 1919 r. również stanowisko komisarza ludowego kontroli państwowej. Kierowanie sprawą realizacji narodowościowej polityki partii w takim wielonarodowym kraju jak Rosja, było bardzo ważnym odcinkiem działalności państwowej. W okresie rokowań pokojowych w Brześciu, Stalin wraz z Leninem występował przeciwko zdrajcom Trockiemu i Bucharinowi, za pokojem niezbędnym do wzmocnienia Republiki Radzieckiej. Pod kierownictwem Lenina, Stalin dokonał olbrzymiej pracy na odcinku stworzenia i umocnienia Armii Czerwonej. W latach wojny domowej KC partii i osobiście sam Lenin wysyłał Stalina na najbardziej ważne i zagrożone odcinki frontu. Stalin był członkiem Wojskowo-Rewolucyjnej Rady Republiki oraz rad wojskowo-rewolucyjnych zachodniego, południowego i południowo-zachodniego frontu.

Stalin był głównym pomocnikiem Lenina w dziele organizowania obrony Kraju Rad i kierowania tą obroną. Z inicjatywy Lenina, Stalin 27 listopada 1919 r. za ofiarną walkę na frontach wojny domowej został odznaczony orderem „Czerwonego Sztandaru”. W 1922 r. Stalin na wniosek Lenina obrany został sekretarzem generalnym Komitetu Centralnego Partii Komunistycznej i od tego czasu niezmiennie pozostawał na tym stanowisku. Pod kierownictwem Lenina, Stalin dokonał olbrzymiej pracy na odcinku stworzenia narodowych republik radzieckich, zjednoczenia ich w jedno państwo związkowe – ZSRR. Na wniosek Lenina i Stalina, 30 grudnia 1922 r. na I Ogólnozwiązkowym Zjeździe Rad powzięto historyczną uchwałę o utworzeniu ZSRR.

Po śmierci Lenina (21 stycznia 1924 r.) leninowski trzon Komitetu Centralnego skupił się wraz z całą Partią Komunistyczną wokół Stalina – wiernego i wytrwałego kontynuatora dzieła Lenina. W imieniu Partii Komunistycznej Stalin złożył nad trumną Lenina przysięgę, że nakazy Lenina zostaną wypełnione. Pod kierownictwem Komitetu Centralnego ze Stalinem na czele, Partia Komunistyczna zdemaskowała i rozgromiła wszelkiego rodzaju próby zamaskowanych wrogów ludu zmierzające do zastąpienia leninizmu trockizmem. Wyjątkowe znaczenie ma wydana w 1924 r. książka Stalina „O podstawach leninizmu”, która stanowi mistrzowski wykład leninizmu. W tym samym roku ukazała się praca Stalina „Rewolucja Październikowa a taktyka komunistów rosyjskich”, która stanowi teoretyczne uogólnienie doświadczeń Wielkiej Socjalistycznej Rewolucji Październikowej. Stalin rozwinął i wzbogacił naukę Lenina o możliwości zwycięstwa socjalizmu w jednym kraju.

Stalin rozwinął leninowskie idee socjalistycznej industrializacji kraju i kolektywizacji wsi. Wielkie znaczenie dla realizacji słusznej polityki w dziedzinie kolektywizacji wsi miały prace Stalina „Zawrót głowy od sukcesów” i „Odpowiedź towarzyszom kołchoźnikom”, opublikowane w 1930 r. Pod kierunkiem Stalina partia pomyślnie rozwiązała zadanie założenia fundamentów ekonomiki socjalistycznej. W lutym 1930 r. na skutek licznych wniosków szeregu organizacji, ogólnych zebrań robotników, chłopów i żołnierzy, Stalin odznaczony został po raz drugi orderem „Czerwonego Sztandaru” za olbrzymie zasługi na froncie budownictwa socjalistycznego.

Zwycięstwo socjalizmu w ZSRR znalazło swój wyraz w nowej konstytucji Kraju Rad, której projekt został opracowany przez specjalną Komisję Konstytucyjną pod przewodnictwem Stalina. Na nadzwyczajnym VIII Ogólnozwiązkowym Zjeździe Rad w 1936 r. Stalin wygłosił referat o projekcie nowej Konstytucji. W referacie wyłożone zostały zasadnicze zmiany, jakie dokonały się w ZSRR od czasu uchwalenia Konstytucji 1924 r. oraz cechy szczególne nowej Konstytucji.

XVIII Zjazd partii nakreślił program walki o realizację stopniowego przechodzenia do wyższej fazy komunizmu, wysuwając zadanie dopędzenia i prześcignięcia najbardziej rozwiniętych krajów kapitalistycznych także pod względem ekonomicznym, tzn. pod względem rozmiarów produkcji na głowę ludności. Ów Zjazd nakreślił w swych uchwałach drogi pomyślnego wykonania trzeciego pięcioletniego planu rozwoju gospodarki narodowej Związku Radzieckiego. Rozwijając marksistowsko-leninowską naukę o państwie socjalistycznym Stalin podkreślił konieczność możliwie największego umacniania państwa socjalistycznego.

20 grudnia 1939 roku w związku z sześćdziesiątą rocznicą urodzin Stalina, Prezydium Rady Najwyższej ZSRR nadało mu miano Bohatera Pracy Socjalistycznej oraz Order Lenina. 6 mają 1941 r. Stalin mianowany został przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych ZSRR. Nagły i zdradziecki napad Niemiec hitlerowskich na ZSRR 22 czerwca 1941 roku przerwał pokojową pracę twórczą narodu radzieckiego. Na apel Partii Komunistycznej i Rządu Radzieckiego cały kraj zamienił się w jeden potężny obóz wojenny. Józef Stalin stanął na czele Sił Zbrojnych ZSRR, pokierował walką narodu radzieckiego z faszyzmem. 30 czerwca 1941 r. utworzono Państwowy Komitet Obrony ZSRR, na którego przewodniczącego powołano Stalina. 3 lipca 1941 r. Stalin zwrócił się do narodu z historycznym przemówieniem, w którym wskazał, że nad Związkiem Radzieckim zawisło śmiertelne niebezpieczeństwo, że „idzie o życie lub śmierć Państwa Radzieckiego, o życie lub śmierć narodów ZSRR, idzie o to, czy narody Związku Radzieckiego pozostaną wolne, czy też dostaną się w jarzmo niewoli” (Stalin, O wielkiej Wojnie Narodowej Związku Radzieckiego, str. 9). Pod kierownictwem Partii Komunistycznej Armia Radziecka obroniła niepodległość Państwa Radzieckiego, rozgromiła Niemcy hitlerowskie i zatknęła zwycięski sztandar nad Berlinem. Po zwycięstwie nad III Rzeszą, Armia Radziecka rozpoczęła ofensywę przeciwko kapitalistycznej Japonii i zmusiła ja do szybkiej kapitulacji. Za zasługi w dziele rozgromienia wroga, rząd radziecki nadał Stalinowi Order Suworowa I Klasy, dwa Ordery Zwycięstwa, nadał mu miano Bohatera Związku Radzieckiego oraz Order Lenina i medal „Złota Gwiazda”. 27 czerwca 1945 r. głównodowodzącemu wszystkich sił zbrojnych ZSRR – Stalinowi – nadany został najwyższy tytuł wojskowy Generalissimusa Związku Radzieckiego. W związku z siedemdziesiątą rocznicą urodzin, Stalin został odznaczony Orderem Lenina za wyjątkowe zasługi w dziele umocnienia i rozwoju ZSRR, budowania w Kraju Rad komunizmu, zorganizowania rozgromienia niemieckich najeźdźców faszystowskich i imperialistów japońskich oraz w dziele odbudowy i dalszego rozwoju gospodarki narodowej ZSRR w okresie powojennym.

Wielkim drogowskazem historycznym w życiu partii i całego kraju był XIX Zjazd Partii Komunistycznej, który nakreślił nowe, olbrzymie perspektywy rozwoju Kraju Rad, dał dyrektywy w sprawie nowego pięcioletniego planu rozwoju ZSRR we wszystkich dziedzinach budownictwa komunistycznego. W przededniu XIX Zjazdu ukazała się nowa praca Stalina „Ekonomiczne problemy socjalizmu w ZSRR”. Na Zjeździe zabrał głos Stalin. W swym przemówieniu rozwinął on dalej marksistowsko-leninowską naukę o hegemonii proletariatu w nowych warunkach walki klasowej, dając tym samym potężny oręż ideowy proletariatowi krajów kapitalistycznych w jego walce o pokój, demokrację i socjalizm.

Do końca swego życia Stalin pozostawał na bojowym stanowisku kierując krajem i Partią Komunistyczną, walką wszystkich postępowych sił świata przeciwko podżegaczom do nowej wojny. Po ciężkiej chorobie, 5 marca 1953 r. o godzinie 21:50 Stalin zmarł. Jego zgon był szczególnie dotkliwą stratą dla Partii, dla mas pracujących Kraju Rad i całego świata. Naród radziecki jeszcze ściślej skupił się wokół Partii Komunistycznej, jej KC i Rządu Radzieckiego.

Naród polski – który Stalin ocalił przed zagładą i dla którego wydarł z rąk faszystowskich bandytów Górny i Dolny Śląsk, Pomorze, Warmię i Mazury, zachodnią Wielkopolskę i Ziemię Lubuską – ma powody, by żywić wobec swego wybawcy i obrońcy szczególnie ciepłe uczucia. Nieśmiertelne imię Stalina – Wyzwoliciela Narodów – żyć będzie zawsze w sercach całej postępowej ludzkości. Ludzkości, którą uratował przed zaplanowaną przez hitlerowców rzezią i zniewoleniem.